Theo Coun, De vroegste geschiedenis van de cisterciënzerinnenabdij Sint-Agatha in Hocht (Lanaken) 1218-1450. Lanaken, KGOSSU, 2021.

In 1185 schonk Theodericus van Lanaken een aantal goederen in zijn domein Hocht aan de cisterciënzers van de abdij Eberbach in Eltville am Rhein om er een abdij te stichten. Maar na drie decennia verlieten de monniken Hocht om in Val - Dieu (Aubel) een nieuwe abdij te bouwen. Einde 1217-begin 1218 vestigden zich cisterciënzerinnen van de abdij van Sankt Salvator bij Aken in de verlaten gebouwen van Hocht. Zes eeuwen zijn monialen van de cisterciënzerinnenorde in Hocht aanwezig gebleven totdat de Franse revolutionairen in 1796 de abdij afschaften, haar goederen nationaliseerden en grotendeels verkochten. In die 600 jaar verwierf de abdij door aankoop of schenking talrijke goederen in dorpen en steden die nu tot Belgisch- en Nederlands-Limburg behoren. De 18de-eeuwse registers die alle boerderijen, pachten, renten, tienden en keuren beschrijven, tellen meer dan 1000 bladzijden. Maar op één na zijn alle bewaarde registers van de abdij jonger dan 1560. Voor de geschiedenis van de abdij van 1218 tot 1560 beschikken we - naast een aantal pauselijke bullen in Parijs - alleen over een veertigtal Latijnse en Middelnederlandse oorkonden, waarvan er tot nu toe slechts enkele in druk zijn uitgegeven. In zijn studie bezorgt Theo Coun een editie  van 36 oorkonden uit 1218-1450. Het werk is zowel voor wetenschappelijk onderzoek als voor een breder lezerspubliek bestemd. Van elke oorkonde wordt op de linker bladzijde de foto en transcriptie samen met tekstkritische aantekeningen afgedrukt. De rechterbladzijden bevatten de (bijna letterlijke) vertaling en de historische situering van de tekst. Aan de hand van de oorkonden worden volgende onderwerpen behandeld: De uithof van Boorsem (1229-1250) - De uithof, het allodium en de heerlijkheid Opgrimbie (1230-1235) - Het Ledebos in Dilsen (1232) - De uithof, de tienden en het patronaatsrecht van Grote-Spouwen (1237-1338) - De uithof van Rosmeer (1238-1241) - Grondbezit in Uikhoven (1239-1294) - Het grondbezit, de tienden en het patronaatsrecht in Membruggen (1240) - Grondbezit in Daalgrimbie (1250-1447) - Grondbezit in Mopertingen (1251) - De uithof van Sint Geertruid (1261-1414) - Het patronaatsrecht en de tienden van Rekem (1278) - Roerende en onroerende goederen en vee in Tongeren (1285-1294) - De uithof van Susteren (1285-1385) - Grondbezit in Pietersheim (1288) - Grondbezit in Veldwezelt (1396-1399) - De hof Ten Sweerde in Kanne (1450).

BOEKAANKONDIGING

Oorkonde van 6 juli 1288 waarin Henricus, heer van Pietersheim, en zijn echtgenote Margareta 2,5 bunder bouwland aan Hocht schenken.

(Mogelijk gelijk aan +/- 2 ha)

Afdruk van originele oorkonde van 6 juli 1288, schenking van 2,5 bunder aan  de cisterciënzerinnenorde van HOCHT (Lanaken)

Eurlings Joseph © Kon.Gossu Lanaken

HOCHT 1218 - 1450